1 | 2 | 3 | 4 | 5 | volgende

Geschiedenis van Drukkerij-Uitgeverij Verhagen en Drukkerij All-in

De grondlegger van Uitgeverij Verhagen is Jan Verhagen (1896). Op zeer jonge leeftijd, hij was pas een jaar of 12, werd hij vanuit Ermelo naar Alkmaar gestuurd naar een drukkerij (stempel) om daar als handzetter te gaan werken. Dit duidt op de armelijke omstandigheden die er thuis heersten.

Jan Verhagen, oprichter van Drukkerij De Rijn (1922), later Drukkerij Verhagen.

Tijdens de eerste wereldoorlog van 1914-1918 - Nederland was neutraal - vervulde Jan Verhagen zijn militaire dienstplicht in Kijkduin. Na de demobilisatie trachtte hij een baan te vinden maar dat bleek bijzonder moeilijk. Uiteindelijk is hij in 1922 node begonnen met een eigen zeer kleine drukkerij op een schuurzolder in Loosduinen, die ook als slaapkamer diende. Zijn ‘machinepark’ bestond uit een tweedehands trapdegel (een drukpersje dat met de voet in beweging gezet werd) en hij werkte met tweedehands losse letters. In die periode werd ook met de Loosduinse Courant begonnen. Het was een zware klus om die te vervaardigen. Er kon, vanwege het kleine formaat van de degel, slechts één pagina per drukvorm gedrukt worden. Daartoe moest het papier eerst gevouwen worden; dan kon eerst pagina twee gedrukt worden. Daarna pagina drie. Dan werd het papier teruggevouwen en konden pagina één en vier afzonderlijk gedrukt worden. Wilde Jan Verhagen vier pagina's tegelijkertijd gedrukt hebben dan moest hij uitwijken naar Den Haag. Hij deed dat met een "raam" waarin de vier pagina's met losse loden letters gekooid zaten, achterop zijn fiets vanuit Loosduinen naar Den Haag. Het is gebeurd dat hij vanwege de gladheid van de weg afgleed en de pagina's in "pastei" vielen. Een hoop losse letters van allerlei corpsen door elkaar. Op de vraag: "Wat hebt u toen gedaan?" was het antwoord: "Eerst een potje grienen". Daarna is de puinhoop weer in de letterkasten ‘gedistribueerd’. De krant is die week niet verschenen. Omdat Loosduinen niet aan de verwachtingen voldeed werd uitgekeken naar een andere, dynamischer, vestigingsplaats. Die werd gevonden in Rijnsburg, waar de bollen- en bloementeelt zich in opgaande lijn bevond. We schrijven dan 1927. Er werd ook direct begonnen met het weekblad De Rijnsburger, later gevolgd door Katwijks Weekblad. Ook vond de Oegstgeester Courant (als drukopdracht) onderdak bij "Drukkerij De Rijn"!

Alles, ook de redactionele artikelen, werd met de hand gezet. Het was een arbeidsintensieve zaak die veel mankracht vergde. Er werkten dan ook zo'n vijftal jonge handzetters in de drukkerij. Gedrukt werd op een Franse Julien-pers met plaatinktgering, waarop vier pagina's tegelijkertijd werden gedrukt. De snelheid was rond de zevenhonderd druks per uur. De vertegenwoordiger van grafische machinehandel Tetterode uit Amsterdam, - Van Baalen-Blanken -, adviseerde Jan Verhagen een zogenaamde Ternopers te kopen die 1200 druks per uur aan kon. Kosten f 3600,- (merk MAN, Machinefabriek Ausburg Neurenberg). Er moest 10 procent vooraf betaald worden. Dat geld had Jan niet. Van Baalen-Blanken heeft het bedrag toen voorgeschoten met de opmerking: "Je bent een eerlijke vent en heb vertrouwen in je." Per maand moest er f 40,- worden afgelost. Na enkele jaren floreerde het "bedrijf" zodat er sneller kon worden betaald. Op een tweedehands vouwmachine werden de gedrukte pagina's gevouwen en gingen daarna de verspreiding in. Een enorme vooruitgang was de aanschaf van een zetmachine (op gas) voor de "platte tekst" (de redactionele artikelen). Dat scheelde drie man handzetters. Jo de Mooy werd als machinezetter aangewezen. Chef was Jan Hasenoot, die het bedrijf meer dan veertig jaar lang trouw gebleven is.

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | volgende